فاطمه زهرا سلام‌الله‌علیها، الگوی پیشگامان تبیین
در میانه‌ی جنگ آنگاه که اخبار و روایت‌های گوناگون اوج می‌گیرند و خیز بر می‌دارند و حتی برخی متخصص رسانه‌ای را در خود غرق می‌کنند - اخبار و روایت‌هایی که بعضاً حتی صحت و سقم‌شان هم مشخص نیست - سخن گفتن و روایت کردن از واقعیات، آن‌گونه که هستند نه آن‌گونه که دشمن آن را بازنمایی می‌کند، اهمیت و ضرورتی مضاعف پیدا می‌کند. البته نه به شکل آنچه که در هجوم اخبار و اطلاعاتی می‌بینیم و امکان رمزگشایی آن‌ها برای مخاطب مشخص نیست بلکه به شکلی که اولویت‌ها را به شیوه‌ای منطقی برای مخاطب مشخص کند، ارتباط منطقی میان پدیده‌ها را تشریح کرده و توجه مخاطب به سمت و سویی رهنمون شود که در حالت عادی چندان مد نظر قرار نمی‌گیرند. چهارصد و نودمین شماره «صدای ایران»، تقدیم می‌شود به روح مطهر، شهید محمدرضا طالبی، بسیجی حافظ امنیت که در فتنه ۱۹ دی ۱۴۰۴ در حمله اغتشاشگران در منطقه ۷ تهران به‌شدت مجروح شده و در کما بود و در آبان ۱۴۰۵ به شهادت رسید.
فاطمه زهرا سلام‌الله‌علیها، الگوی پیشگامان تبیین
«تبیین، مهم‌ترین کار فاطمه‌ی زهرا (سلام الله علیها) است.» این جمله از رهبر شهید انقلاب اسلامی بیانگر بعدی مهم از زندگی حضرت فاطمه است. از نگاه ایشان، حضرت فاطمه «انسانی عرشی» است که در خصوصیات بسیاری قابل وصف برای ذهن بشر نیست، به مانند کیفیت عبادتی که نقل شده «عابدترین» مردم زمان خود بود. اما این انسان الهی و معصوم، در بسیاری دیگر از خصوصیات قابل الگوگیری برای زن و مرد است. از جمله این خصوصیات مسئله «تبیین» است. اولین کسی که سنت خطبه‌خوانی بعد از پیغمبر را پایه‌گذاری کرد حضرت فاطمه بود. باید بدانیم حضرت چه اقداماتی در زمینه تبیین حقایق برای مردم داشتند و در این مسئله چه درسهایی مخصوصاً برای امروز وجود دارد. در شرایط اخیر کشور که رهبر انقلاب اسلامی، بانوان ایران اسلامی را از «پیشگامان تبیین عملی» دانستند، آگاهی از الگوی فاطمی در تبیین اهمیت مضاعفی دارد. باید به جواب این سؤال برسیم که چرا مهم‌ترین کار حضرت، تبیین بود.
باید توجه داشت چه مسئله‌ای موجب شد حضرت فاطمه را در جوانی به شهادت برسانند. پیداست حضور حضرت مانعی بر سر راه غاصبان حکومت حق بوده و مبارزه حضرت به حدی از گستردگی رسیده بود که چند هفته پس از رحلت پیغمبر با دختر گرامی او چنین کردند. پس از ماجرای سقیفه و غصب خلافت امیرالمؤمنین و غصب فدک، بسیاری از بزرگان مهاجر و انصار آن دوران، فریب خوردند یا کوتاهی کردند، اما حضرت فاطمه دست از مبارزه برنداشت، سخنرانی میکرد، به در خانه مهاجران و انصار می‌رفت و باز پس گیری حق خلافت و ماجرای غدیر را یادآور میشد.
به اعتقاد رهبر شهید انقلاب، اگر فاطمه زهرا شمشیر هم داشت، شاید شمشیر می‌زد، اما مبارزه ایشان مبارزه با سخن گفتن بود. از مشهورترین سخنان به یادگار مانده از ایشان، خطبه فدکیه است که پس از ماجرای غصب فدک اتفاق افتاد. حضرت به مسجد رفت و خطبه‌ای طولانی و آتشین بیان کرد. خطبه فدکیه فقط معرفت و درس توحید نیست، یک محاجه‌ی سیاسی بود. کلمه کلمه این خطبه قابل تأمل است. چند نفر از علمای بزرگ همچون شهید سیدمحمدباقر صدر درباره این خطبه کتاب مستقل نگاشتند.
اگر در همین چند اقدام تبیینی حضرت فاطمه تأمل کنیم، نکات ارزشمندی قابل الگوگرفتن است. درس اول این است که در مبارزه سیاسی مسئله تبیین عنصری محوری است. در نگاه حضرت آیت‌الله شهید خامنه‌ای، بزرگ‌ترین کار امام خمینی جهاد تبیین او بود، از روز اول نهضت تبیین می‌کردند تا روزی که به ایران آمدند و «این درس فاطمه‌ی زهرا (سلام الله علیها) است که در طول زمان ادامه پیدا کرد و رسید به امام بزرگوار.» ۱۴۰۲/۱۰/۱۳ درس دومی که از تبیین فاطمی باید بگیریم، تبیین حقایق روز جامعه است، بی‌تفاوت نبودن به ظلم و ستم. رهبر شهید انقلاب اشاره مداحان به حقایق روز را مصداقی از الگو گرفتن از کار فاطمه زهرا می‌دانستند و بر تداوم این کار تأکید داشتند. درس سوم این است که در میدان تقابل حق و باطل نباید از کمی نفرات هراس داشت، همان‌طور که حضرت یک‌تنه مقابل جامعه زمان خود ایستاد، ما هم برای احقاق حق تلاش کنیم.
رهبر شهید انقلاب مسئله الگوگرفتن از حرکت تبیینی حضرت فاطمه را این‌گونه توصیف کردند: «اینکه یک زن تنها، یک بانوی جوان، در برابر یک جمعیّت عظیم، یک قدرت، یک حکومت، قیام کند، از حق دفاع کند، شجاعت نشان بدهد، منطق او همه‌ی صاحبان منطق را مجاب کند، کار را نیمه‌کاره رها نکند و تا آخرین روزهای زندگی که زنهای مدینه می‌آیند عیادت این بزرگوار، همان حقایق را، همان مبانی محکم دین را بیان کند، این چیزی است که جز از شخصیّتِ برجسته‌ی ممتازِ یگانه‌ای مثل حضرت زهرا (سلام الله علیها) برنمی‌آید. لکن هر کدام از اینها الگو است: قیام برای حق، شجاعت، صراحت، قوّت استدلال، ایستادگی.» ۱۴۰۳/۱۰/۰۲
